Rwanda – Kunyomoza padiri Thomas Nahimana : Mgr Alexis Kagame Se-Mateka ntiyali umwiru. Yali intiti y’urwanamiza n’umushakashatsi gaheraheza.

PP MUREME 26072014

 

Mwalimu MUREME Kubwimana, Statisticien-historien-économiste et politologue rwandais, Représentant du modèle AKM « Mgr Alexis Kagame et Mureme »

Pour commander ses livres : prière de bien vouloir vous adresser à l’Harmattan http://www.editions-harmattan.fr/index.asp?navig=catalogue&sr=7   

  1. Intangiliro

Mu mataliki cumi ya kamena 2016, padiri Thomas Nahimana, umuyobozi w’ishyaka « Ishema Party », yahaye ikiganiro umunyamakuru Gaspard Musabyimana wa Radio-Inkingi ikorera mu Bubiligi. Icyo kiganiro cyatangajwe kuli site web « ikigâmba » cyitwa « Le Prophète-Umuhanuzi » ku wa 14 kamena 2016, mu izina likulikira: « Radio-Inkingi : Ishyaka Ishema lizagera lyali mu Rwanda ?».

Muli icyo kiganiro, hali aho padiri Thomas Nahimana avuga amagambo akulikira :

Nahimana : « Uko twali tubimenyereye, abapadiri mu Rwanda, ntabwo bakagombye gukora politike. Uretse ko aliko usubiye mu Mateka ni no kwibeshya ntabwo ali byo. Wagirango hali abatemerewe gukora politike n’abyemerewe. Subira na we inyuma gato, ujye nko ku ngoma ya cyami. Nta bapadiri uzi, Gaspard, bakoraga politike ? »

Musabyimana : « Yee, barahali, ndabazi. Ba Bushayija, bande, bose bali abapadiri ndabazi ! ».

Nahimana : « Hera no kuli Alexis Kagame ubwe wali umwiru mukuru w’i Bwami. Ubwiru ni yo yali gouvernement, yarutaga na gouvernement. Yali gouvernement na assemblée icyalimwe. Umwiru mukuru w’i Bwami yali Padiri Alexis Kagame. Murabyibuka ibyo ngibyo ? »

Mbega ibinyoma, mbega amatiku, mbega ubutiliganya ! Icyo gihe, U-Rwanda ntirwali rukili igihugu. Igihugu cyali « Ruanda-Urundi », kigategekwa na Vice-gouverneur général w’Umubiligi. Ibyegera bye byose byabaga ali Ababiligi. Bakoreraga Usumbura. Ruanda yali agahugu ko mu majyaruguru ya « Ruanda-Urundi », kagategekwa na Résident w’Umubiligi. Ibyegera bye byose byali Ababiligi. Bakoreraga i Kigali. Mutara III Rudahigwa Se-Muco yali umwami w’umuco [= chef coutumier]. Agakorera i Nyanza, kandi nabwo agakulirwa na administrateur w’Umubiligi wayoboraga intara ya Nyanza [= Intara zali 9: Kigali, Nyanza, Astrida, Shangugu, Kibuye, Kisenyi, Ruhengeli, Biumba, Kibungu]. Zose ziyobowe n’Ababiligi. Umwami yali hasi cyane kuli « organigramme ». Rwose, nta gouvernement yagiraga. Nta Assemblée nationale yabagaho. Habagaho gusa akanama k’imhuguke ko kumugira inama ku giti cye no kumwerekera. Mutara III Rudahigwa Se-Muco yali yalize École primaire gusa.

Iyi nyandiko rero, ikaba igamije kunyomoza ibyo binyoma byose by’uwo munyabinyoma ngo ni padiri Thomas Nahimana. Ibyo bintu avuga rwose si byo, habe na busa. Ntaho bihuliye. Ashwiii daaa ! Ni ibinyoma gusa gusa, bibeshywa n’Ababiligi Jan Vansina, Marcel D’Hertefelt n’abandi, hamwe n’abambali babo babipakirwamo, ngo basibanganye amateka y’ubukoloni bw’Ababiligi.

  1. Uretse no kuba umwiru mukuru, Mgr Alexis Kagame Se-Mateka ntiyali n’umwiru

Umugabo watangwa ni Mgr Frédéric Rubwejanga, wananditse Biographie ya Mgr Alexis Kagame Se-Mateka. Bazamubaze. Aracyaliho. Aba mu Bubiligi. Nizeye ko Gaspard Musabyimana nawe uba mu Bubiligi, abyumvise kandi abyitayeho.

Ingingo zerekana ko padiri Thomas Nahimana ali umunyabinyoma n’injajwa, akaba abeshya cyane ni izi zikulikira. Mgr Alexis Kagame Se-Mateka yali Intiti y’urwanamiza n’umushakashatsi gaheraheza [= un chercheur consacré]. Ntiyali umwiru w’i Bwami. Umwiru bivuga umuntu uyobora imihango iyi n’iyi. Mgr Alexis Kagame Se-Mateka nta muhango n’umwe yigeze ayobora i Bwami kubera impamvu zumvikana zikulikira.

Dore ingingo ya mbere ikomeye cyane bita « éliminatoire ». Mgr Alexis Kagame Se-Mateka yali Umututsi w’Umusinga. Rero, i Bwami, buli bwôko, -Abahutu, Abatwa n’Abatutsi-, bwagiraga « fonction » yabwo. Yewe hali n’Abahutu bali Abiru bakomeye, urugero : Abâmbogo, Ababeruka, n’abandi n’abandi. Cyakora rero Abasinga bo, rwose, abo baba alibo bose, ntibabaga Abiru. Nta mihango y’i Bwami Umusinga yashoboraga kuyobora. Ahubwo « fonction » yabo, bali Abasizi. Uwashaka yazibaliza padiri Bernardin Muzungu. Ni Umututsi w’Umusinga w’umusizi ukomeye. Nawe rwose ibyo bintu yabihamya ko Mgr Alexis Kagame Se-Mateka yali Umututsi w’Umusinga kandi ko nta Musinga washoboraga kuba umwiru.

Dore rero n’izindi ngingo nazo zikomeye zazitiraga Mgr Alexis Kagame Se-Mateka :

  • Mgr Alexis Kagame Se-Mateka ntiyigeze abandwa. Yali padiri. Kandi ntawashoboraga kuyobora imihango y’i Bwami atarabanzwe.
  • Mgr Alexis Kagame Se-Mateka yali umupadiri, akayobora imihango yo muli Kiliziya gatolika. Kandi ntawayobora imihango yo muli Kiliziya gatolika ngo ahindukire ajye no kuyobora imihango ‘’ya gipagani’’ y’i Bwami. Musenyeri na Vaticani ntibabimwemerera.
  • Ikindi gikomeye : imihango y’i Bwami (= Ubwiru) yali yaraciwe muli 1931. Icibwa n’Umukoloniza w’Umubiligi na Kiliziya gatolika. Umwami Yuhi V Musinga arameneshwa. Kalinga irahagalikwa, irafungwa. Kuva muli 1931, Kalinga ntiyigeze ikoreshwa, n’Ubwiru ntibwigeze bukora. Nta muhango n’umwe wigeze ukorerwa i Bwami, kuko iyo mihango yitwaga imihango ‘’ya gipagani’’. Ahubwo, Umwami Mutara III Rudahigwa Se-Muco yarabatijwe, U-Rwanda arutura Kristu-Umwami. Uwo muhango wayobowe na Mgr Laurent Déprimoz. Ibyo se nabyo kandi ni imihango ‘’ya gipagani’’ ?
  • Mgr Alexis Kagame Se-Mateka ntiyali umwiru i Bwami. Yali padiri. Bigeze aho, aba Musenyeri. Atabaruka ali Musenyeri wubashywe cyane. Ntiyigeze atatira indahiro ya gipadiri. Nta shyaka yashinze ! Nta mutwe wa politike yaremye ! Ntacyo yigeze yiyamamaliza, habe n’ubukonseye bwa commune cyangwa n’ubu-bourgmestre. Niba yali yaratatiye iyo ndahiro, akaba yalilirwaga abandisha i Nyanza, ayobora imihango ‘’ya gipagani’’ i Bwami, yivuruguta muli politike, yiyamamaza hilya no hino, kuki batamuhagalitse ? Kuki ?
  • Padiri Thomas Nahimana nta bupadiri arushije Mgr Alexis Kagame Se-Mateka, byatuma amubeshyera. Ibyo padiri Thomas Nahimana yabangikanyije n’ubupadiri bikamuviramo guhagalikwa, kuki abitwerera Mgr Alexis Kagame Se-Mateka, amubeshyera ?
  1. Mgr Alexis Kagame Se-Mateka yali intiti y’urwanamiza n’umushakashatsi gaheraheza

I Bwami, icyo yakoragayo ni imilimo y’ubushakashatsi yakoraga ku Bwiru no ku Kinyarwanda. Icyo cyonyine gusa ni cyo Musenyeri we yali yaramuhereye uruhushya. Icyo gihe, byali binakomeye cyane kuko abasenyeri babaga ali Abazungu. Kandi na padiri Thomas Nahimana, ibyo bintu, na we ubwe arabizi neza ko nta mupadiri ushobora kujya gukora ibintu atabiherewe uruhushya na Musenyeri we. N’iyo umupadiri agiye muli komisiyo iyi n’iyi y’igihugu, -urugero nk’amatora-, Nonce apostolique na Musenyeri barabimenyeshwa ; kandi bakabyemera iyo ali umusanzu n’umuganda mu Majyambere y’Igihugu. Guha umuganda igihugu cyawe nk’umushakashatsi, rwose ibyo bintu Vatikani irabyemera cyane. Icyo itemera ni ugukora politike, gushinga ishyaka, kurema umutwe wa politique, no kwiyamamaza mu gihugu cy’ikilayîke nk’U-Rwanda.

  1. Ubwiru bivuga iki ?

Ubwiru bivuga urwunge rw’imihango, ali byo bita mu gifaransa « La Liturgie » no mu cyongereza « The Liturgy ». Ubwiru ni ibintu by’imhuguke zabyigiye. Ni ibintu bisaba formation. Buli muyoboke wese si ngombwa ko amenya « Liturgie ». Niyo mhamvu bitera amatsiko abatarabyize. Hali abakristu benshi batazi « Liturujiya ya Kiliziya gatilika : La liturgie religieuse catholique ». Bulya rero, nta sosiyete n’imwe itagira ubwiru. Nta dini na limwe litagira ubwiru. Ingero zifatika ngizi :

  • Ubwiru bw’Abafaransa : La liturgie politique française
  • Ubwiru bw’Ababiligi : La liturgie politique belge
  • Ubwiru bw’U-Rwanda : La liturgie politique rwandaise 
  • Ubwiru bwa Kiliziya gatolika : La liturgie religieuse catholique
  • Ubwiru bw’Abayisilamu : La liturgie religieuse musulmane
  • Ubwiru bw’Abaframaso : La liturgie mystique franc-maçonne
  • Ubwiru bw’Abarozekuruwa : La liturgie mystique rosicrucienne
  • N’ibindi, n’ibindi—

Bulya rero, n’Ababiligi bagira Ubwiru. Neza cyane ! Mu Bwiru bw’Ababiligi, rero, habamo iki ? Habamo :

  • Umuhango wo kwimika Umwami : Le Cérémonial du Sacre des rois de Belgique
  • Imihango y’umukôndo wa Hiver : Le cérémonial du solstice d’Hiver, communément appelé « Le cérémonial du Père Noël ». [= Icyitonderwa : Birasebeje cyane kubona Abanyarwanda bakora imihango y’umukôndo wa Hiver kandi nta Hiver iba mu Rwanda. Ubwo ga nta n’isoni bafite, bagashyira udupamba ku mizonobali ngo ni « neige » ! Abakoloniza barabikunda cyane ko sosiyete zacu zihunduka ibihungetwe byazimase!].
  • Imihango ya gisilikare : Le Cérémonial militaire
  • Imihango yo gushyingura no guherekeza Umwami : L’Adieu au Roi
  • Imihango y’Abakurambere: Les Grandes Kermesses
  • Umuhango wa Byeri : Fête belge de la bière
  • Umuhango wa Muzika : Fête belge de la musique
  • Umuhango w’i Bwami : Fête belge de la dynastie
  • Umuhango w’Umuganura : Fête de la moisson à l’ancienne
  • Inzira y’urukundo : Le Jour de la Saint-Valentin
  • Etc.
  1. None se ko n’Ababiligi ubwabo bagira ubwiru ; Kiliziya gatolika na yo ubwayo ikagira ubwiru ; ikibazo kili he ?

Ikibazo kili mu bukolonize [= Méthodes de colonisation belge]. Ubulyo bwa mbere bwo gukoloniza, ni ukulimbura sosiyete n’umuco by’abo ukoloniza. Ubulyo bwa kabili ni ukubahahamura, ndetse ukabambika ubusa, ukabakubita ibibôko, imbere y’abagore babo. Ubulyo bwa gatatu, ubwiru bwabo ubukuba na Zero ! Ukabuhindura imihango ya Shitani. Ahubwo ugahindukira ukabatsindagira ubwiru bwawe kandi ukabumvisha ko kugirango bibe bikwiye kandi bitunganye, ibikoresho by’iyo mihango nyamihango yemewe uberetse, bigomba gutumizwa mu gihugu gikuru cyawe. Ubulyo bwa kane ni ugutuma batongera gutekereza, buli gihe akaba ali wowe ubatekerereza. Kandi ikibazo bahuye nacyo cyose bakirukira kuza kukugisha inama. Ubundi abana babo ukabumvisha ko ntacyo bamenya batabaguhaye ngo abe ali wowe ubigisha, unabarere. Ngiyo rero Mhatsibihugu. Ngubwo Ububiligi na Kiliziya gatolika yâbwo, -icyo gihe-. Ni gutyo umuhango w’Umuganura waciwe ; izina « IMANA » lisimbuzwa « Mungu » ; imihango ya Kinyarwanda yitwa imihango ya Shitani !

  1. Padiri Thomas Nahimana afite uburenganzira bwo kunenga, ndetse no kwibeshya, aliko nta bwo kubeshya afite.

Hali ibintu byinshi cyane abakoloniza b’Ababiligi n’Abamisiyoneri gatolika basisibiranyije kandi balimanganyije mu Rwanda. Gatigisimu ya Kiliziya gatolika ni manipulation nsa, nsa. Ni amarorerwa ! Na Mgr Alexis Kagame Se-Mateka hali byinshi yanengaga, byaje guhindurwa nyuma. Si amabwire. Yatwigishije imyaka itali mike mu Iseminari.

Mgr Alexis Kagame Se-Mateka yatabarutse muli 1981, afite imyaka 69. Yagize akazi kenshi cyane. Nta mwanya yabonye wo gusesengura Ubwiru bw’U-Rwanda. Aliko Ubwiru bw’U-Rwanda bwo burazwi. Yarabwanditse. Ikitarâkorwa, ni ukubusesêngura. Ibyo atashoboye gukora rero, tuzabikora. N’ubu turabikora. IMANA nibishaka, igakomeza kuntiza ubuzima, mbere yo gutabaruka, ndateganya kuzasohora igitabo gikomeye cyane kizitwa : « Amayobera matagatifu y’Ubwiru bw’U-Rwanda : Analyse mystique du Code ésotérique rwandais ». Nkazagitangaza « conditions zose » zimaze kûzura. Ntabwo ali ibintu byo guhubukirwa. « Générations rwandaises futures » zirabikeneye cyane, kandi zirabishaka mu nyandiko ; apana mu magambo kuli Radio. Aho kubeshya, umuntu yakwicecekera. Agahugu umuco, akandi umuco.  

Rwose, gukora ubushakashatsi ku Bwiru bw’U-Rwanda no ku Kinyarwanda, si ukuba umwiru. Padiri Thomas Nahimana ntazongere kuvuga ibyo atazi no kwiyoberanya. Mgr Alexis Kagame Se-Mateka ntiyigeze abandwa ; ntiyigeze anasubiraho ; ntiyigeze abandisha kandi nta mihango y’i Bwami yigeze ayobora. Uretse ko no kubikora nta cyaha kilimo. Gusa, ntawabikora kandi ali na padiri, ngo Kiliziya gatolika ibyihanganire. Indahiro ni indahiro ! Amasezerano ni amasezerano ! Abanyamafuti nka padiri Thomas Nahimana, irabahagalika ! Nta n’ubwo Abakristu bali banazi ko umupadiri ashobora gutunga umugore ku mugaragaro, bakanabyarana, yarangiza akigira umumarayika w’IMANA. Ibi bintu bikura umutima Abakristu !

  1. Umwanzuro

Umwanzuro wa mbere ni uko Mgr Alexis Kagame Se-Mateka atâli umwiru w’i Bwami. Ahubwo yali padiri, nyuma aza kuba Musenyeri.

Umwanzuro wa kabili, ni uko nta gihugu, nta sosiyete iyo ali yo yose itagira ubwiru. Ubwiru bivuga « Liturujiya : Liturgie : Liturgy ». Bigasobanura rero ko nta Bwiru busumba ubundi, ahubwo buba butandukanye. Nta muco usumba undi. Imico iratandukana. Iyo utangiye kuvuga ngo Liturjiya yanjye niyo isumba izindi zose ; ngo ukwemera kwanjye ni ko kwonyine kuboneye ; ngo Kiliziya yanjye ni yo yonyine itunganye ; icyo gihe uba uli Gashozantambara. Ni gutyo rero umukoloniza w’Umubiligi na Kiliziya Gatolika badafite uburenganzira bwo kwita Ubwiru bw’U-Rwanda imihango ya Shitani. Ubwiru bw’U-Rwanda ni urutiligongo rw’umuco w’Abanyarwanda. Gushaka gusenya urwo rutiligongo ni urugomo rukabije rwakorewe Abanyarwanda.

Umwanzuro wa nyuma rero, ni uko hagomba kuzahora hasingizwa Umwami Mutara III Rudahigwa Se-Muco, Mgr Alexis Kagame Se-Mateka, Joseph Gitera Se-Republika na Grégoire Kayibanda Se-Bwigenge, bahabaye intwali zidasanzwe, bakarwana uko bashoboye kose kuli Sosiyete nyarwanda yali mu menyo ya Rubamba. Yararokotse, aliko irokoka hamana, kuko bikigaragara ko n’ubu rukigeretse. Ngo kurwanilira umuco w’Abanyarwanda ni ukuba « Umwiru w’umupagani » ! Iyo ni intero yahararutswe. Nibyo koko, iyo igihugu cyahagurutse kikajya gukoloniza ikindi, bulya biba bikomeye cyane. Nta kintu na kimwe kibaho kuli iyi Isi kiba kitiyemeje. Biragayitse rero kubona hakili Abanyarwanda babifata nk’urwenya, kugeza aho gusebya umushakashatsi gaheraheza U-Rwanda ruzahora rugenderaho kuko aliwe watanze intango.

Niba kiliziya gatolika itiyamye padiri Thomas Nahimana hakili kare, azayisemera. Agomba gusezera cyangwa agasezererwa. Gusenya umuco w’igihugu, kugeza n’ubwo umupadiri w’umwenegihugu asigara yashikoye, -yigize intyoza-, ngo nusenywe nusenywe, ni agahomamunwa ! Yarangiza ngo azajya kwiyamamaliza kuba prezida wa Republika y’U-Rwanda! Azatorwa nande se, uliya Mutekamutwe ! Niyihute ! Ngo : « Ingenzi ibura ikibanza, ntibura ikigwi ! ».

Bikorewe i Paris, kuwa 18 kamena 2016

Mwalimu MUREME Kubwimana, Statisticien-historien-économiste et politologue rwandais, Représentant du modèle AKM « Mgr Alexis Kagame et Mureme »

Pour commander ses livres : prière de bien vouloir vous adresser à l’Harmattan http://www.editions-harmattan.fr/index.asp?navig=catalogue&sr=7

CACHET MODELE AK&M